Y eso que nun tenemos lliteratura!

http://www.elcomerciodigital.com/gijon/20081023/mas-actualidad/cultura/primera-narracion-asturiano-oriental-200810231402.html
Esti artículo, exclusiva del diariu xixonés El Comercio, apunta qu'atoparon en Llanes un llibru escritu n'asturianu y publicáu en 1875. Motiváu pol pesu d'un discursu hexemónicu anti-asturianu (falando llingüísticamente) y pol desconocimientu públicu xeneral de la nuesa cultura, hestoria y de tradiciones que vayen más allá'l horru, la sidra, la fabada y el xiringüelu, existe una asunción de muncha xente so que la nuesa llingua tradicional nun tien lliteratura, apuntando esto en toles discusiones sol tema como una les razones pa nega-y l'estatus de llingua. Y argumentando que tolo escrito hasta la fecha foi inventáu polos 'bablistas' de los setenta que amás tienen que vese demonizaos pola so vinculación con posiciones nacionaliegues que choquen cola "Asturias, origen de España" na mente de muncha d'esta xente.
La realidá ye que l'asturianu tien lliteratura escrita conocida dende el sieglu XIII, nun ye qu'enantes nun la hubiera, sinon que hasta'l momentu nun s'alcontró. Esti primer documentu ye el "Fueru d'Avilés" y la copia conservada ye del sieglu XIII anque sábese que l'orixinal (que nun se conserva) foi redactáu nel sieglu XI. Dende esi momentu, a través de los sieglos, alcontramos una hestoria lliteraria continuada y, anque con munches llagunes pola carencia d'investigación sol tema, estudiada.

L'atopu en Llanes d'esti llibru ye una pieza más na recostrucción la nuesa hestoria y la nuesa lliteratura. Posiblemente munchos nun cambien d'opinión o argumenten que ta escritu "en un bable de los muchos que hay", comu si eso fuera una razón argumentable, cuandu eses mesmes presones reclaman comu parte del "legado literario español" llibros como "Platero y yo" qu'en munchos momentos "fala" andaluz (un español) o munchos llibros hispano-americanos cargados de expresiones y narraciones llocales (otros españoles). Si ta escritu n'una les variedaes del asturianu, pero ye tan asturianu comu si tuviera escritu n'esi "inventu" pa munchos que ye l'esfuerzu de décades de la Academia de la Llingua por estandarizar la nuesa llingua tradicional.

Nun ye imponer, nun ye obligar, nun ye discriminar, ni menospreciar (cosa que sí faen los anti-bable) ye reconocer una realidá lliteraria y llingüística de sieglos, ye tratar de preservar un símbolu la nuesa cultura y que nun quede lleno d'humedaes como'l llibru qu'atoparon agora. Ye trata de mantener vivu un elementu la nuesa hestoria afectáu ensín duda pol pesu la propia hestoria.

Naide podrá acusame a mí d'imponer, obligar, discriminar o menospreciar l'español, porque ye la mi llingua tanto comu l'asturianu y porque llevo ya unos años enseñándola con munchu orgullu y con gran dedicación. Lo difícil d'entender pa munchos ye que asuma como propies dos llingües, tres si me presionen porque fai munchu tiempu qu'adopté l'inglés comu la mio llingua también. Curiosamente, nun son los llamaos "bablistas" (ente los que me incluyo a munchu honor) los que me cuestionen, son aquellos que se oponen incluso a los argumentos procedentes de la mesma llingüistica, hestoria la llingua y la lliteratura, etc.
Triste ye pa un pueblu ser ciegu ante la so cultura tradicional. Triste ye pa un pueblu nega-y valor a una les llingües los sos güelos y menospreciar a aquellos que sólo busquen protexela de la extinción y recuperar el su pasau al tiempu que-y dan un futuru. ¡Triste! ¡Muy triste!